zur Navigation springen

Irmgard Harder unvergeten: Ehr Hart slöög för Plattdüütsch

vom
Aus der Redaktion des Ostholsteiner Anzeigers

Se weer man blots een lütte Fru, harr avers de Gaav, veel to beschicken, to schrieven un hett grooten Dank för ehr Doon op plattdüütsch Flach verdeent. Hier is de Snack vun Irmgard Harder, de an 20. August 1922 in Hamborg op de Welt kamen weer.

Üm se op een besünnere Aart uk in Eutin to ehren, harrn Vörstandsmaten vun de Stadtgill Eutin – ünnert Lei vun Öllermann Klaus Rohwedder – sik vörnahmen, een Vörlese- un Klön-Namiddag över de „Deern vun de Waterkant“ aftoholn.

Klaus Rohwedder mök na’t Begröten Leven un Wirken vun Irmgard Harder künnig. He hett se goot kennt, wiel-dat he mit ehr in de Schriever-Warksteed vun den Heimatbund to doon harr. Veele vun em sülvst schreven Geschichten bringt den Leser op rechten Kurs, liekers meen Rohwedder heel bescheiden, dat he bi Irmgard Harder noch darto lehrt hett.

Se verstünn veel darvun un kunn dat uk neeger bringen. Faken harr se den Snack op de Tung: „Plattdüütsch kümmt vun binnen un so mööt uk de Vertellsels schreven un vörlest warrn.“

Mit den Schoolmeister un Schrieversmann Paul Selk, de ut Angeln stammen dö, weer se verheirad, un so stünn denn in ehr Papeern uk Irmgard Selk-Harder.In de meisten vun ehr schreven Schriften is he uk dar mang. In de Geschichten heet he avers Gustav. Een vun ehr negentein Böker, womit se de plattdüütsche Literatur rieker makt hett, heet „Gustav un ik un anner Lüd“. Schull nu een de Froog opsmieten, op wat för’n Aart Irmgard Selk-Harder tun Schrieven kamen is, mutt dat hier so verklart warrn:

Ehr Schooltied hett se mit Abitur afslaten un dorna wür se utbildt to Schauspeelerin op verschieden Theaterbühnen, alleen fiev Jahr weer se anstellt in’t Hamborger Ohnsorg-Theoter. l948 füng se an, to schrieven, toeers för Bläder un besünnere Tiedschriften. Later hett de Norddüütsche Rundfunk in Hamborg se fast anstellt as Spreekerin un Journalistin. 1952 wirk se in’t Studio Flensborg un 1965 harr se ehr Doon in’t Kieler Funkhuus, wo se vun 1973 bit 1984 as Redakteurin arbeiden dö. Se hett holpen, 1981 de Heimat-Redaktschoon uttobuun, grötter to maken. In de Tied 1970 bit 1973 hett Irmgard Harder blangenbi lütte Filme för dat ZDF makt un vun 1956 an weer se in de NDR-Sendereeg „Hör mal beten to“ de vertruute Stimm, wodörch veele Tohöörers een hellen Morgen kregen hebbt.

1984 hett se sik to Roh sett‚ avers Roh wür dat noch lang nich för Irmgard Harder, de 1985 mit den „Fritz-Reuter-Pries“ utteekent wür. 1997 kreeg se de „Lornsen-Keed“ vun den Sleswig-Holsteenschen Heimatbund.

De Stadt Kappeln geev ehr 1998 den „Niederdeutsche Literaturpreis“ un de Landesregierung Sleswig-Holsteen hett se mit dat Verdeenst-Krüüz ehrt. Loff un Dank is ehr seker.

An 3. September 2012 is Irmgard Selk-Harder ut disse Welt afropen worrn. Se hett toletzt in Sieswig levt.

So – as de Öllermann Rohwedder uk meen dö – hett se de Kultur, de Literatur, in Sleswig-Holsteen rieker makt. Dr. Ingwer Johannsen vun Heimatbund hett vun ehr seggt: „Se weer een kloke Fründin“. As al seggt wür, hett se negentein Böker schreven. Darto kaamt noch all de veelen Bidräg, de in Sammelböker afdruckt worrn sünd. Anner Lüüd hebbt uk männichmal besünnere Alldags-Be1even, blots fastholn hebbt se dat nich. Irmgard Harder hett dat dörch Opschrieyen daan. Ehr Smuustergrienen darbi spöört de Leser un kümmt dordörch op ’n richtigen Padd. Blangenbi kümmt dat Besinnen avers uk nich to kort. Klaus Rohwedder les ut dat Book „Dat Glück kümmt mit’n Bummeltog“ de Geschicht mit desülwige Överschrift un verklar uk de Geschicht „In ’n Fahrstohl“‚ wobinn sik de Lüüd mit Stillswiegen in’n Mööt kaamt.

Wat Änne un Olga in Nevel beleven, schull de Mudder Mientje Cohrs nich to weten kriegen. Se harr se sünst bös kranzheistert. Een Geheemnis hebbt se beid, man uk ehr Mudder, de Bangen harr, ehr Deerns würn den leddigen Buddel wies warn. Disse Geschicht „Hartn in’n Nevel“ les de Öllermann Rohwedder un Karla Weiß harr dat Lesstück „Ahlens okay“? mitbröcht. Darbinn hett Irmgard Harder künnig makt, mit wat för Wöör in moderne Tied ümgaht ward. O.k. snackt de Minschen all Daag, avers weet nich, dat dat een ingelsch Woort is un wat dat bedüüd. So ward uns Spraak verhunzt. In „Nix as Huusfru“ stellt de Schrieversfru Harder klar, wat een Fru, de blots Mann un Kinner versorgt, Huus un Gaarn pleegt, uk glücklich sien kann. Blots Huusfrusien kann doch bedüden, dat mit ehr nich veel los is. Kunn se as „blots Huusfru“ anner Fruunslüüd in Ruch fallen un de „Emanzipation“ verraden?

Wat de Mannslüüd sik för Utreden infall’n laat, üm vun Huusarbeid frie to kamen, verklar Karla Weiß dörch Harders Geschicht „Mannslüüd mit Taktik“. Humor weer uk anseggt dörch „Taschentheater“. Dat een Fru männichmal Handtaschen in alle Gröten un Farven vörwiesen kann, weet jedereen. Mit de Markttasch geiht se nich in de Oper un de Bade- or Strandtasch is nich passend för elegante Festkledaasch. Een Wannertasch kann heel praktisch sien, avers de langen Hängsels stört in Theater or Nachtbars. Wenn denn ünnerwegens wat bruukt ward, wat jüst in de anner Tasch tohuus liggt, kümmt dat Besinnen op Irmgard Harder ehr „Taschentheater“ op ’n Stutz. De Mannslüüd hebbt dat beter. Se stoppt sik de Büxen-, Westen- un Jackentaschen vull un hebbt darmit allens praat.

Vun’t Mallör, mit „Gipsfinger“ rümtolopen, wür lest, avers uk „Wat allens so vergeten kann“, een Geschicht, de so or ähnlich männicheen sülvst belevt hett. De düre Regenschirm blifft stahn in de Bahn. Ehrliche Lüüd bringt dat gode Stück in’t Fundbüro. Wat ’n Glück! Glieks henfahrn, afhaln un na Huus kamen, doch wo is de Schirm? De is – ut Versehn – in Bus ligg’n bleven! Futsch! Kann „Botter op Reisen“ gahn? Mit disse Fraag hett de Schrieversfru sik ut’nanner sett. Nich blots Botter, uk Obst un Melkwoor, Gemüüs ward veele Kilometer dörch de Länner fohrt. De Minschen kunn doch dat eten, wat bi ehr vör de Huusdoor wasst, avers denn ward jo wull de Wirtschaft nich ankurbelt. Man blots de Straten sind vull mit Lkw, de bayerische Botter na Bremen bringt, Fischpaste vun Wiesbaden na Hamborg, Broot vun Neddersassen na Husum un Marmelad ut de Balkanlänner na Sleswig-Holsteen. Disse Geschicht hett uk för veel Högen, avers noch mehr Nadinken sorgt.

De Bifall vun de Tohöörers wull utsegg’n, dat se mit den Namiddag heel tofreden weern. Loff un Dank gell Irmgard Selk-Harder, avers uk Fru Antje Burmeister, de in ehrn smucken Kroog för Kaffee un fein Koken sorgt harr.

Dat neegste Tohoopkamen in’t ANMABU is an 6. November 2013.

zur Startseite

von
erstellt am 22.Okt.2013 | 00:35 Uhr

Gefällt Ihnen dieser Beitrag? Dann teilen Sie ihn bitte in den sozialen Medien - und folgen uns auch auf Twitter und Facebook:

Kommentare

Leserkommentare anzeigen