zur Navigation springen

Jubeldag : Stadt an’n Kanol - nich mehr Lütt Venedig

vom
Aus der Redaktion der Landeszeitung

De Tieden ännern sik – un ok dat Bild von Rendsborg: Bi’n Kanolbuu worr de Stadt meist dröchleggt. Hans Hermann Storm erinnert sick.

von
erstellt am 13.Sep.2013 | 06:00 Uhr

Hüüt hett se ehrn Jubeldag: De Iesern Lady fiert 100. Geboortsdag: Ohn Kanol keen Iesenbohnhochbrüch, de för Rendsborg un dat Umland wiethin as Wohrteken gellt. Op’n Kanol und dürch de Brüch „passiert die Welt“, wenn een de niemodsche Werbeslogan glöven will, avers de Kanol is ok Schuld doran, dat Rendsborg sik hüüt nich as Lütt Venedig präsenteern kann, wi uns plattdüütsche Autor Hans Hermann Storm vertellt, de an Tieden erinnert, as de Stadt von Waterlööp un lüttere Waterflächen durchtroken weer.

Dat Water, dat von de brede Obereider her keem, leep över natürliche Auen dörch Rendsborg, sammel sik wedder in den Stadtsee un leep von dor in de Ünnereider un dormit in de Nordsee rin: De Holstengraven twieg ut de Obereider rut un leep mang dat Eiland (ok „Liebeshügel“ nömt) un de Gasanstalt (Stadtwerke) op dat ole Gebüüd von de Landeszeitung to, füll dor den Möhlendiek von de Sahr‘sche Möhl (heute Post) op un geev dat Möhlenwater naher ünner’n Jungferstieg dörch an den Stadtsee af.

Vörher twieg von den Holstengraven avers ok noch en Verbindungsgraven na den Stadthaven (Theatervorplatz un Kaiserliche Post ) af, de sien Water in den Stadtsee lopen leet. Den Stegengraven weer recht wat lütter un harr dorüm keen groot Bedüden.

In Hööchde von de Krüzung Iesenbahn- un Möhlenstraat keem de Möhlengraven later ut de Obereider rut dörch den Bahndammtunnel an Porsefeld vörbi un blang den Imbiss „Kochlöffel“ in den Schiffbrüchenhaven rin. Dat Havenwater leep amenn bi „Betten Mohr“ vörbi na den Stadtsee rin. Amenn geev de Stadtsee all sien Water an de Ünnereider af.

1784 worr de Sleswig-Holsteen-Kanal ferdig un weer domals dat grötste Waterstraatenbuwark in Europa. Von de Tiet an kunnen Seilscheep von de Ostsee bi Kiel dörch Treideln oder ünner Segel över de letzte Rendsborger Eiderslüüs blang dat Tollhuus na de Ünnereider rinschippern. Von dor güng de Fahrt denn ton Deel mit Tidenhölp wieder bit in de Nordsee rin.

Mit de Unbillen von’t Wedder un annere Naturgewalten hett de Menschheit al jümmers leven un torechtkamen müss. Hier in Norden bröchen von de Nordsee utgahn verheerenden Överswemmen dat gröttste Elend. Vör den Buu von den Kaiser-Wilhelm-Kanal kunn bi Hochfloten noch veel Water in de Auen as Treene, Sorge, Gieselau, Haalerau, Luhnau, Jevenau un Wehrau rinlopen un sik in‘t Achterland verdelen. As avers de Nord-Ostsee-Kanol 1895 ferdig worr un all de Auen un ehr Achterland von de Eider afsneden weern, dor leep dat Water sogar so wiet op, dat bit to 40 000 Hektar Eidervörland ünner Water stünnen un ok Rendsborg sien Deel afkreeg.

De Schiffbrüchenplatz worr nämlich mehrmals besonners in Harvst so hoch ünner Slickwater sett, dat Stadtsee un Schiffbrüchenplatz en eenzige liekerhoge Waterfläche harrn. Ole Rendsborger weet noch to berichten, dat se bi son Överswemmen blots över en hochleggten Bräderweg dörch den Lehreringang in de Oltstadtschool rinkamen kunnen. In de ümliggen Dörper und Feldmarken weern Deerten verdrunken un Brüchen wegspöölt worrn.

Kort vör 1900 worr de erste Slüüs blang dat Tollhuus afretten un en twete Slüüs, von de de Becken noch to sehn sünd, wedder opbuut. Amenn kunnen de Eiderbuern un Sielverbänn aver 1935 dörchsetten, dat kort vör de Eidermündung bi Nordfeld en Slüüsendamm buut warrn schull. As düssen Damm 1937 ferdig weer, kunnen de Eiderbuern sekerer wirschaften un de Lüüd in de Eiderdörper un in Rendsborg kunnen harvstdags ohn‘ Angst för slimme Floten un natte Fööt to Bett gahn.

In Rendsborg weer dat toerst gar nich wieder opfullen un bedacht worrn, dat dörch den Kanalbuu dat Stadtbild naher total verännert worr, denn bi‘t Utnivelleren vör de Buumaßnahmen harrn de Waterbuers faststellt, dat de an Rendsborg vörbilopen Kanol blots buut warrn kunn, wenn in de ganze Stadt un ümbi de Grundwaterspegel üm twee Meters afsenkt wörr.

Dormit weer Rendsborgs Möglichkeit, sik na en Lütt Venedig hin entwickeln to könen, utdröömt un för alle Tieden vörbi. De Schiffbrüchen - un de Stadthaven worrn naher opfüllt un all de stinkigen drögen Auen un Gravens dichtschüffelt. As Trost dorför hebbt wi nu unsen schönen Nord-Ostsee-Kanol mit Hochbrüch un Schwebefähre. – As fröher de Schoostergesellen ehre Wannergeschichten schreven, dor riemeln se: Rendsborg, seggt se, liggt an de Eider, weer mal’n Festung, nu blots noch – leider. Wo de Wall weer, is nu en Graven un dat Ünnerste liggt nu baben.

 

Hans Hermann Storm

 

 

 

Karte
zur Startseite

Gefällt Ihnen dieser Beitrag? Dann teilen Sie ihn bitte in den sozialen Medien - und folgen uns auch auf Twitter und Facebook:

Diskutieren Sie mit.

Leserkommentare anzeigen