zur Navigation springen

Vertellen op Platt : In’t Middelöller geev dat Motten in’t Elsdörper Geheeg

vom
Aus der Redaktion der Landeszeitung

Buern klauen sick för dat för’t Fachwark nödige Holt ut den Königsforst rut. Jede Lüttanlag harr en Vörburg mit Kapell, Backaven, Smeed, Marstall för de Peer und en Vehstall.

Motten weern in Block- oder Fachwarkbuuwies op’n opsmetten Hügel bute höltern Wehrtürme. Düsse Turmhügelburgen worrn von 900 bit 1500, also in’t mittlere un late Middelöller, in ganz Europa buut un in Sleswig-Holsteen hett man na un na över 50 Relikte von düsse Erdkegelburgen utfindig maakt. In unsen Kreis Rendsborg liggt de Bünzener Turmhügelburg (Boriborg v. 7. bit 8. Jahrhunnert)neeg bi Aukrug un en annere int Elsdörper Forst, de avers blots noch an ehren runnen Burghügel to erkennen is. Düssen Burghügel hett rund 15 Meter Dörchmeter un en Ringgraven rundüm. Ünner fief Meter hoge Turmhügels warrt as Kleinmotte un över fief Meter hoge Hügels as Hochmotte betekent. Dat hier in’t Elsdörper Geheeg en Förster sien Hund op düsse Niederungsmottesteed beerdigt hebben schall oder hier de ersten Kaninken utwildert worrn sünd, so as dat to unse Kinnertiet vertellt worrn is un noch vertellt warrt, is nich antonehmen.

Wahrschienlicher is, dat düssen Mottebuu hier al üm 1400 gründt worrn is. As dörch „oral history“, also mündlich weddergeven Geschichte un Geschichten bekannt worrn is, schüllt de Elsdörper Buern domals ehre Stüerplichten an den Dänenkönig nich recht nakamen ween un opto för ehre Huusbuten Bööm ut den Königforst klaut hebben. Dor se domals noch keen egen Buernholt harrn, klauen se sick för dat för’t Fachwark nödige Holt ut den Königsforst rut. Dorophin schall de König Order geven hebben, den ersten Kilometer von de domals noch von de Buern nütten Flächen von Elsdörp in Richtung Rendsborg mit Bööm antoplanten un dormit dat Königsholt to vergröttern. Jüst dor liggt hüüt de ole Niederungsmotte.

Dat kann goot ween, dat hier vörher son Wehrturm för den königlichen Holtvagd mit sien Hegerieders buut worrn is, viellicht sogar mit‘n Vörburg un ehre Wirtschaftsgebüden. Son Holtvagd, en dorvon weer en Vörfahr ut Theodor Storm sien Familie, schull von hier ut de Elsdörper Holtdeven in Schach holen. Schull he as unbeleeften Königlichen mal in Not kamen, denn kunn he sick in sien Motte retten.

Wiel vondaag von son Holtturms na fiefhunnert Jahren nix mehr överbleven is, müssen sick de hütigen Buuherren in de Neegte von Lütjenborg bi’t Nabuen dorüm an överleverte Skizzen un Biller orienteren. Toerst funnen se en Turmhügelborg in den geschichtdrächtigen Teppich von Bayeux in Norden von Frankriek, de kort na 1066 (Hastingsslacht) von Klosterfruuns stickt worrn is. Wiet later, nämlich to Beginn von de Nietiet üm 1500, worr noch en Aquarell von Albrecht Dürer (1471-1528) mit en Mottemotiv utfindig maakt, dat ok as Vörlag goot mithölpen kunn.

De ersten Motten sünd avers nich hier bi uns, sonnernüm 900 in Südfrankriek buut worrn. Dat französische Wort Motte heeß översett Eerdsoden, Eerdkegel, Klumpen oder Eerdhügel un is jümmers, ok hier bi uns, mit den franösischen Namen bibeholen worrn. Düsse Hügels weern rund oder oval anleggt worrn un harrn en Dörchmeter von 15 bit 30 Meter. Männigmal worr de Turm toerst opbuut un achteran worr den Utwurfsand von den Ringgraven (rund twee Meter deep un baben söben Meter breet) gegen dat Buuwark ansmetten un mit Grassoden överleggt. Dat nenn man denn inmotten. Üm noch mehr Sekerheit to hebben, worrn opto stabile Palisaden an de Gravenbinnenkant inslaan. Düssen ünneren Turmbereich weer later de Keller, in den jümmers en Notration an Eten leeg. Ok in lütte Mottenanlagen weer blang den reinen Wehrturm mehrstiet noch en Sood graavt worrn, üm bi Belagerung tomindst an Drinkwater rantokamen un över Löschwater to verfögen. Jede Lüttanlag harr avers butenvör en mit Holtpalisaden intünte Vörburg, son Art Wirtschaftshoff, wo en Kapell, en Backaven, en Smeed, en Marstall för de Peer, en Vehstall un Ünnerkünfte för Deenstlüüd weern.

In vele eendelige Grootmotten, de ut en rund 15 Meter hogen Turm mit Överstand för de Flitzbagenschütten un de gesamte Vörburg bestünnen, leven in Ostholsteen toerst sächsische Lüttritters, de sick över de Christianiserungstiet in’t 12. un 13. Jahrhunnert gegen de Wenden (Obotriten) wehren müssen. Ut düsse Rittermotten hett sick later na un na de niedere Adel mit grote Gootsbedrieven entwickelt. Während man in de lütten Wehranlagen mit lange Leddern över den Graven keem, weern Tofahrten na de Grootmotten över Togbrüchen un mobile Opfahrrampen buut worrn, de to Afsekerung avers hochtrocken warrn kunnen. As man later mit Steen buen kunn, hebbt ok de Ritters ehre Türms nich mehr ut Holt, sonnern grote Burgen un Herrenhüser ut Fels- un Tegelsteens buut.

Wenn wi vondaag irgendwo den Naam de La Motte (in vele ähnliche Schrievarten) lesen doot, denn künnt wi seker dorvon utgahn, dat son Familiennamen sick von de olen französischen Motten afleiten laat un de sick mit de Lamotte in den Adelsstand sett hebbt.

zur Startseite

von
erstellt am 25.Jan.2014 | 06:00 Uhr

Gefällt Ihnen dieser Beitrag? Dann teilen Sie ihn bitte in den sozialen Medien - und folgen uns auch auf Twitter und Facebook:

Diskutieren Sie mit.

Leserkommentare anzeigen