zur Navigation springen

Plattdüütsch : „De Tokunft süht noch nich knallroot ut“

vom
Aus der Redaktion der Eckernförder Zeitung

Plattdeutsch ist vom Aussterben bedroht. Der Vorsitzende der Plattdüütsch Gill Eckernför, Heiko Gauert, erklärt im Interview, woran das liegt und wie es verhindert werden könnte – op Platt.

shz.de von
erstellt am 26.Sep.2014 | 05:24 Uhr

Heiko Gauert (65), Vorsitzender der Plattdüütsch Gill Eckernför und Mitglied im Bundesrat für Niederdeutsch, erklärt anlässlich der Plattdeutschen Kulturtage Herkunft und Zukunft der plattdeutschen Sprache.

Herr Gauert, Plattdüütsch, heet dat jümmers, is de Spraak vun de eenfachen Lüüd. Woso is dat so?
Dat hett wat dormit to kriegen, dat de Spraak al siet över 400 Johren knapp noch schreven un leest, man mehrstiets blots noch snackt wurrn is. Un dat ok nich mehr vun de Lüüd, de wat op sik holen un denn Hoochdüütsch snacken dään, blots noch vun dat eenfache Volk. Grote Schrieverslüüd so as Reuter, Groth, Fehrs hebbt in’t 19. Johrhunnert bewiest, dat op Platt liekers grote Literatur mööglich is. Ik glööv, hüüttodaags is dat Vöroordeel düchtig wat ringer wurrn. Dat wiest ok niege Ümfrogen. Dor lannt Plattdüütsch intwischen wiet baven ünner de Spraakformen in Düütschland, de de Minschen an leevsten hören doot. Wi mööt nu blots sehn, dat wi mit Platt allens maken doot, wat een mit annere Spraken ok maken kann. Also nich blots Vertell-Stücken, wat ut ole Tieden un wat to’n Högen, nee ok wat Eernsthaftiges. Erst wenn in’t Blatt över den IS-Terror und den Ukraine-Striet op Platt schreven warrt, nehmt wi uns Spraak wedder eernst – ok wenn dat an Anfang sach en beten swoor fallen deit. De Spraak mutt wedder veel mehr as Middel denen, de Welt för uns Lüüd in Noorddüütschland to verkloren.

Woans sünd de ünnerschedlichen Dialekten vun dat Plattdüütsche tostannkamen?
So as de Dialekten vun dat Hoochdüütsche ok: dordör, dat de Minschen in ünnerschedliche Rebeten ehr egen Entwickeln nahmen hebbt, so as de Oostfresen, bi de dat Platt sik jümmers noch en beten freesch anhören deit, oder de Westfalen, woneem sik dat mit annere ole Saken mischt hett. Man een Saak is heel wichtig: Plattdüütsch, dat is keen Dialekt, dat is en egen Spraak, so as Franzöösch, Spaansch oder Ingelsch. So kann een ok mit de gröttste Gaav dorför dat nich eenfach namaken as een dat villicht mit Bayersch oder Sass‘sch maken kann. Een mutt de Spraak as en Frömdspraak leeren.


Woso snackt jümmers weniger Lüüd Plattdüütsch?
Dat hett en hele Barg Grünnen. Eenmal hebbt de Minschen lange Tiet glöövt, dat de Kinner keen örntliche Hoochdüütsch leert, wenn se Platt snacken doot. Intwischen weet wi al lang, dat mehr Spraken jümmers beter sünd för den Kopp as man blots een. Denn leeg dat woll ok doran, dat na den Krieg vele Minschen in Sleswig-Holsteen dorto kamen sünd, de keen oder en annere Platt snackt hebbt. Un denn mutt ok seggt warrn, dat in de verleden Johrteihnte twoors veel queest un jankt, man op de anner Siet knapp wat dorför daan wurrn is, dat junge Minschen de Spraak wedder goot finnen un geern snacken doot.

Woso is dat wichtig, de plattdüütsche Spraak ok an junge Lüüd rantobringen?

Wieldat se uns sünst wegstarven deit. Opstunns snackt noch vele Millionen Minschen in Noorddüütschland Platt. Man dat sünd mehrstiets Öllere un Ole. Kinner un junge Lüüd snackt knapp noch Platt. Dor steiht dat al een Sekunn vör twölf för uns ole Spraak. Un wi hebbt veel to lang vör uns henpreestert: De Spraak mutt vör allen snackt un kann blots in de Familien wiedergeven warrn. Man kuum eener hett wat dorför daan, an wenigsten de Politik. To `n Glück interesseert sik de jungen Lüüd siet korte Tiet liekers wedder veel mehr för Platt as noch för teihn Johren.

Hett de plattdüütsche Spraak noch en Tokunft? Un wenn ja, woans süht de ut?
Wenn ik dorvun nich fast övertüügt weer, kunn ik mien Tiet beter mit anner Saken tobringen. De Spraak hett noch so veel Leven in sik, in so vele Rebeten vun uns Ooldag, dat vun’t Starven noch överhaupt keen Snacken wesen kann. Nu mööt wi dat blots henkriegen, wat in de verleden Johrteihnte verslapen wurrn is, wi mööt de jungen Lüüd wedder mitnehmen! Denn heff ik ok keen Bang üm de vörmalige Hannelsspraak vun Noord-Europa. So segg ik maal: De Tokunft süht noch nich knallroot ut, man al wedder dütlich rosaroot.


Woans wüllt Se dat trechtkriegen? Wat för Möglichkeiten hebbt Se dor?

Eenmal natürlich mit de Saken, de dat al lang gifft, so as den Plattdüütschen Leeswettstriet vun den Sleswig-Holsteenschen Heimatbund all twee Johren. Man dormit leert noch keeneen Platt. Wenn wi an de Familien nich rankamen doot, denn mööt de Billensinrichtens ran, de Kinnergoorns, Scholen un Hoochscholen. Und dor deiht sik in Momang en hele Barg. Vele Kinnergoorns in’t Land hebbt plattdüütsche Gruppen, an 27 Grundscholen in’t Land gifft dat to’n eersten Mal plattdüütschen Spraakünnerricht in een eerste Klass, de denn bet na de veerte Klass wieder hoochgahn deit. Un dorför hett eerstmaals en Lannsregeren Plaansteden inricht‘. In de Hoochscholen, sünnerlich in Flensborg, is intwischen de eerste Johrgang Plattdüütsch-Schoolmesters utbillt wurrn, un so wieder. Un denn gifft dat ok endlich junge Lüüd, de fallt op, wat to’n Bispill för junge Bayern Traditschoon al jümmers wat is, wat ok in de moderne Tiet dortohöörn deit. Un de fangt nu ok bi uns an, to’n Bispill jümmers mehr moderne Musik op Platt to maken. Dat gifft sogor al plattdüütsche „Band-Contests“ oder „Poetry Slams“ op Platt. Dor deiht sik düchtig wat.

Wat köönt de Plattdüütschen Kulturdaag in Eckernföör dorför doon, de Spraak to erholen?

En helen Barg, glööv ik: de Minschen wedder mit Platt tohoopbringen, se wedder denken hölpen, wat för een feine ole un rieke Kultur wi mit unse Spraak doch hebbt, wiesen, dat Plattdüütsch heel lebennig is, Minschen op Platt tohoopbringen, wiesen, wat een allens op Platt seggen kann, un kloormaken, dat wi alltohoop, wat wi dat nu goot oder blots en beten köönt, dat jümmers snacken schullen, wenn dat passen deit, un an’t Enn, dat wi bannig stolt wesen köönt, wat dat bi uns en Spraak geven deit, de veel öller is as dat Hoochdüütsche un ahn de dat Ingelsch, Däänsch, Norweegsch und Sweedsch in ehr hütige Oort un Wies gor nich geven würr.

zur Startseite
Karte

Gefällt Ihnen dieser Beitrag? Dann teilen Sie ihn bitte in den sozialen Medien - und folgen uns auch auf Twitter und Facebook:

Kommentare

Leserkommentare anzeigen